Polskie artystki i socjalistyczny feminizm

Genealogie w perspektywie globalnej


Otwarte seminarium lekturowe poświęcone publikacjom wydanym w PRL, które podejmowały temat pracy kobiet, społecznej funkcji sztuki oraz miejsca praktyk artystycznych w społeczeństwie socjalistycznym. Szczególną uwagę poświęcimy debatom dotyczącym znoszenia hierarchii między „sztukami pięknymi” a praktykami określanymi jako użytkowe, stosowane czy rzemieślnicze.

Seminarium będzie odbywać się raz w miesiącu online. Każde spotkanie zostanie oparte na wspólnej lekturze (książce, rozdziale, katalogu lub tekście źródłowym). Tekst będzie wcześniej udostępniany uczestniczkom i uczestnikom spotkania.

W ramach seminarium podejmiemy próbę ponownej lektury tekstów z okresu PRL poza dominującym antykomunistycznym filtrem, który często prowadził do uproszczeń lub marginalizacji ówczesnych debat. Chcemy przyjrzeć się temu, w jaki sposób mogą one rezonować ze współczesnymi dyskusjami dotyczącymi pracy kobiet, pracy reprodukcyjnej, pracy artystycznej, ekonomii pola sztuki czy instytucjonalnych mechanizmów wartościowania praktyk artystycznych.

Celem seminarium jest osadzenie tych zagadnień w lokalnym kontekście debat toczonych w PRL, zamiast interpretowania ich wyłącznie poprzez późniejsze teorie i odniesienia powstałe w odmiennych kontekstach geopolitycznych.

Prowadząca seminarium: Wiktoria Szczupacka — historyczka sztuki, pracuje jako pełnomocniczka do spraw naukowych w Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki. Uzyskała stopień doktora w Instytucie Sztuki Polskiej Akademii Nauk, gdzie obroniła rozprawę zatytułowaną Awangarda, kobiety i praca w Warszawie lat siedemdziesiątych XX wieku na przykładzie Galerii Foksal, Związku Polskich Artystów Fotografików oraz Pracowni Działań, Dokumentacji i Upowszechniania. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się na przecięciu zagadnień związanych z pracą, płcią i instytucjami sztuki, a także na okresach i obszarach takich jak lata siedemdziesiąte i dziewięćdziesiąte w Polsce oraz w Europie Środkowej i Wschodniej. Szczególnie interesuje ją projekt alterglobalistycznej i rewizjonistycznej historii sztuki feministycznej.

Zrealizowano w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Wstępna propozycja lektur:

  • Aleksander Wallis, Artyści plastycy. Zawód i środowisko (PWN, 1964)
  • Lidia Nowikowa, Sztuka i praca (Wiedza Powszechna, 1981)
  • Stefania Dzięcielska-Machnikowska, Jolanta Kulpińska, Awans kobiety (Wydawnictwo Łódzkie, 1966)
  • Magdalena Sokołowska, Kobieta pracująca: socjomedyczna charakterystyka pracy kobiet (Wiedza Powszechna, 1963)
  • „Nasza praca” — periodyk Ligi Kobiet (wybrane numery)

Proponowany termin:
każdy pierwszy wtorek miesiąca, 17:00–19:00

Zapisy do 15.05 pod adresem:
seminarium.lekturowe@zacheta.art.pl